Mondademen en open mondgedrag
Elk kind wordt geboren als neusademer. Toch kan mondademen een gewoonte worden: de lippen staan open en er wordt door de mond geademd. Meestal begint het na een periode van neusverstopping of door een allergie. Is de neus weer vrij, dan kan de gewoonte blijven bestaan. Bij Mondeling Logopedie leer je, of leert je kind, weer door de neus te ademen en de mond in rust te sluiten.
Hoe ontstaat mondademen?
Er zijn grofweg drie oorzaken:
- Problemen met de neusademhaling, zoals allergieën, hooikoorts, sinusitis of een scheef neustussenschot. Ook na een gewone verkoudheid kan het mondademen blijven bestaan.
- Een te korte tongriem. De tong kan niet tegen het gehemelte worden aangezogen, waardoor de mond makkelijker open blijft staan. Lees meer over de korte tongriem.
- Een speen of duimzuigen. Tijdens het zuigen ligt de tong laag. Daarna blijft de mond vaak open staan.
Een medische oorzaak kan de huisarts of KNO-arts nagaan. Is die uitgesloten, dan is er sprake van een gewoonte die je kunt afleren.
Waarom is neusademen belangrijk?
- Minder vaak ziek. De neus filtert, bevochtigt en verwarmt de lucht en houdt ziekteverwekkers tegen.
- Gezonde oren. Bij een open mond droogt de mond uit en slik je minder. Daardoor wordt het middenoor minder goed belucht. Lees meer in het artikel over oorpijn.
- Een brede kaak en rechte tanden. Bij mondademen ligt de tong laag en geeft geen tegendruk aan de bovenkaak. De kaak wordt smaller en er is minder plaats voor de tanden. Lees Mondademen vs. scheve tanden en Longface.
Hoe herken je mondademen?
Herken je een of meer van onderstaande signalen? Dan is er waarschijnlijk sprake van mondademen.
- Vaak een open mond: je zit, speelt of kijkt televisie met de lippen open of op een kier.
- Slapen met de mond open: de mond blijft tijdens het slapen regelmatig openstaan.
- Snurken: je hoort snurkgeluiden of een opvallend hoorbare ademhaling tijdens de slaap.
- Droge mond bij het wakker worden: je hebt ’s ochtends dorst, droge lippen of een droge keel.
- Regelmatig een verstopte neus: je bent vaak verkouden of hebt moeite om vrij door de neus te ademen.
- Kwijlen: bijvoorbeeld tijdens het spelen, lezen of slapen, ook op een leeftijd waarop je dit minder verwacht.
- Lage tongligging: de tong ligt vaak onderin de mond of tussen de tanden in plaats van tegen het gehemelte.
- Onrustig slapen: veel draaien, regelmatig wakker worden of opvallende slaaphoudingen.
- Afwijkende gebitsontwikkeling: bijvoorbeeld een smalle bovenkaak, hoog gehemelte, open beet of kruisbeet.
- Moeite met lipsluiting: je moet zichtbaar moeite doen om de lippen ontspannen gesloten te houden, bijvoorbeeld door de kinspier aan te spannen.
Wat kun je als ouder doen?
- Bouw duim en speen af. Probeer het zuigen zo snel mogelijk, maar uiterlijk voor de eerste verjaardag, af te wennen.
- Sluit ’s nachts de lippen. Neem de lippen van je slapende kind zacht tussen duim en wijsvinger, wacht tot de neus de ademhaling een paar keer overneemt en laat dan los. Zie Mondsluiting Maandag: lipsluiting.
- Train de lipspieren met blaas- en zuigspelletjes of met een knoop aan een touwtje.
- Maak de neus vrij met deze tip zonder neusspray.
Meer achtergrond en tips lees je in Geboren als neusademer.
Wanneer naar de logopedist?
Mondademen afleren gaat niet vanzelf, en thuis consequent oefenen is vaak lastig. Neusademing en correct mondgedrag zijn in de meeste gevallen goed aan te leren, ook op latere leeftijd. Met oro-myofunctionele therapie (OMFT) begeleiden we je stap voor stap naar neusademhaling, lipsluiting en een juiste tongplaatsing.
Ook bij volwassenen is behandeling zinvol: verkeerd aangeleerd mondgedrag verdwijnt niet vanzelf.
Afspraak maken
Herken je een of meer signalen? Maak een afspraak voor een intake. Je kunt zonder wachtlijst terecht, ook zonder verwijzing.
Meteen terecht, zonder wachtlijst
Maak een afspraak voor een intake of stel eerst je vraag. Een intake zonder verwijzing is ook mogelijk.
Registraties en certificaten
Mondeling Logopedie is in het bezit van de volgende registraties en certificaten.
- Kwaliteitsregister Paramedici
- 99103913991
- Nederlandse Vereniging van Logopedisten
- 1003004
- Kamer van Koophandel
- 30256290

